Advocaat inkeerregeling en vrijwillige verbetering

Inkeer biedt de mogelijkheid om eerder verzwegen inkomen of vermogen alsnog op te geven, voordat een onderzoek u inhaalt. Eerder niet aangegeven inkomsten, een buitenlandse rekening die nooit op de aangifte stond, een schenking of erfenis die niet is gemeld: zodra u zich realiseert dat een correctie nodig is, opent de inkeerregeling een route waarbij de vergrijpboete vervalt of fors wordt gematigd.

Tegelijk is inkeer geen zachte regeling. De wetgever heeft sinds 2018 en 2020 strenger gehandhaafd, met name op verzwegen vermogen in box 2 en box 3. De juridische analyse vooraf bepaalt of u nog van het regime gebruik kunt maken, en hoeveel het werkelijk oplevert.

Wat is de inkeerregeling?

De inkeerregeling staat in artikel 67n Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR). De bepaling maakt onderscheid tussen:

• Volledige inkeer voor jaren die meer dan twee jaar geleden zijn afgesloten: bij tijdige en volledige inkeer vervalt de vergrijpboete
• Gematigd regime voor de meest recente twee jaar (vrijwel altijd geldt hier nog wel een boete, maar lager dan zonder inkeer)
• Volledige uitsluiting voor situaties waarin de Belastingdienst u al op het spoor is, of in bepaalde fraudegevallen

De materiële belasting blijft staan: u betaalt de over de jaren verschuldigde inkomsten- of vermogensbelasting alsnog, vermeerderd met heffingsrente. De inkeerregeling regelt het boetegevolg, niet de belastingschuld zelf.

Wanneer is inkeer (nog) mogelijk?

De wettelijke maatstaf is objectief: inkeer is mogelijk zolang u niet weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat de inspecteur op de hoogte is of komt. Concrete momenten waarop de regeling sluit:

• Vragenbrief over het onderwerp van het verzwegen vermogen. Een vragenbrief over uw inkomenspositie of bankafschriften sluit inkeer voor dat onderwerp doorgaans uit.
• Aankondiging van boekenonderzoek dat het verzwegen vermogen redelijkerwijs zou raken.
• Mededeling van Belastingdienst over informatieverkrijging. Sinds CRS (Common Reporting Standard) en FATCA wisselen banken in vrijwel alle EU-landen, Zwitserland, Luxemburg, het VK en de VS automatisch saldi-informatie uit. Als u een rekening heeft in een meldend land, is de informatie waarschijnlijk al ontvangen.
• Strafrechtelijk onderzoek tegen u of een naast verbonden persoon.

Onzeker is grijs gebied: een vragenbrief over een ander onderwerp kan de inkeer voor verzwegen vermogen open houden, maar dat moet juridisch worden beoordeeld. Een verkeerde inschatting kan leiden tot een vergrijpboete in plaats van inkeer.

Wat zijn de voorwaarden voor effectieve inkeer?

Voor een geldig beroep op de inkeerregeling moet u:

1. Schriftelijk en gemotiveerd melden bij de bevoegde inspecteur. Een vage of voorwaardelijke melding wordt niet als inkeer aangemerkt.
2. Volledig opening van zaken geven. Half opbiechten is geen inkeer; de inkeer moet de gehele verzwegen positie omvatten.
3. De juiste jaren en bedragen aanleveren. Aanvragen van een schikking achteraf is geen inkeer; de melding moet zelfstandig en proactief zijn.
4. Vrijwillig zijn. Inkeer onder druk van een lopend onderzoek geldt niet.

Veel inkeer gaat mis op punt 2: cliënten melden alleen het zichtbare deel en laten een buitenlandse positie of een tweede rekening buiten beeld. Dat verspeelt het regime achteraf en kan een vergrijpboete uitlokken die zonder de halve inkeer niet was gekomen.

Buitenlands vermogen en inkeer

De grootste categorie inkeerdossiers betreft buitenlands vermogen: een rekening in Zwitserland of Luxemburg, een woning in Spanje of Italië, deelnemingen in een vennootschap in een ander land. Sinds de internationale automatische gegevensuitwisseling is dit type vermogen een primair doelwit van de Belastingdienst.

Specifieke aandachtspunten:

• Voor box 3-vermogen geldt sinds 2018 een verzwaard boetebeleid, ook bij inkeer
• Voor box 2-deelnemingen werkt het uitkeringen-spoor (dividend) anders dan het rendement-spoor (waardeontwikkeling)
• Bij erfenissen uit het buitenland geldt vaak een aparte route: melding successierecht in plaats van inkeer alleen
• Bij een tweede paspoort of dubbele nationaliteit moeten de heffingsregels per jurisdictie worden beoordeeld

In deze dossiers is een juridische voorbereiding voorafgaand aan de inkeermelding bijna altijd doorslaggevend.

Box 3-correctie en inkeer

Sinds de Hoge Raad in een reeks arresten heeft geoordeeld dat het oude box 3-stelsel (forfaitaire rendementsheffing) niet houdbaar is voor bepaalde belastingplichtigen, lopen veel cliënten met de vraag: moet ik nu inkeer doen voor verzwegen box 3-vermogen, of wachten op herstel-arresten?

Het antwoord is bijna altijd: inkeren, niet wachten. De inkeerregeling sluit zodra de Belastingdienst u op het spoor is. De afwikkeling van box 3 wordt nooit guur als u te laat bent.

Erfenis en inkeer

Een specifieke categorie: een erfenis waarvan u zich realiseert dat de erflater eerder vermogen niet had aangegeven. U bent als erfgenaam in beginsel niet aansprakelijk voor vergrijpboetes van de erflater (de boete vervalt bij overlijden), maar wel voor de materiele belastingschuld. Inkeer voor uzelf is een aparte beoordeling: als het vermogen na de erfenis op uw aangifte hoort, en dat is verzuimd, dan opent inkeer een route.

Verschil tussen inkeer en aangiftecorrectie

Inkeer is iets anders dan een gewone aangiftecorrectie. Bij een eenvoudige fout of vergissing kunt u via Mijn Belastingdienst (of via uw adviseur) de aangifte corrigeren, zonder een formeel inkeertraject. Dat werkt wanneer:

• De fout te goeder trouw was gemaakt
• De correctie nog binnen de bezwaartermijn valt of via een verzoek om ambtshalve vermindering kan
• Er geen verzwegen vermogen of bewust onjuiste opgave aan ten grondslag ligt

Inkeer is voor situaties waarin sprake was van opzet of grove schuld: bewust niet aangeven of bewust onjuist opgeven. Verkeerd inschatten van het onderscheid leidt tot fouten in twee richtingen: ofwel een vergrijpboete die had kunnen worden voorkomen, ofwel een onnodig inkeerproces voor wat een gewone correctie had kunnen zijn.

Wat doen wij

Wij begeleiden inkeerdossiers van eerste analyse tot afsluiting:

• Juridische beoordeling of inkeer nog open staat
• Inventarisatie van het volledige beeld (alle jaren, alle posten, alle landen)
• Opstellen van het inkeerverzoek aan de bevoegde inspecteur
• Vooroverleg waar de complexiteit dat vergt
• Contact met de inspecteur tot vaststelling van de definitieve aanslagen
• Beoordeling van eventuele aansprakelijkheid van adviseur of bank

Bij overgang naar strafrechtelijke vervolging (uitzondering) dragen wij over aan een gespecialiseerde collega. Het eerste oriëntatiegesprek is kosteloos en wij werken in inkeerdossiers vaak met een vast tarief voor de juridische voorbereiding.